Entries for July 2007

Braut i den gamle sætrevegen

Her er ei oversikt over kva ein del skriftlege kilder opplyser:

Det har dukka opp eit par kilder som nemner Å(r)skjøna:

Ivar Aasen:

Fragment af en Ordbog som Bilag til Fremstillingen af det søndmørske Almuesprogs Bygning og Egenskaber (1841):

Det hender at teori og praksis ikkje vil stemme overeins. Det har ein del opplevd når det gjeld å styre ottring. Det synest vere uråd at styremannen skal meistre både volen og skautet. Men skriftleg tradisjon seier noko anna:

Vi ligg på Valderhaugfjorden, og skal ha seglas; i svartestilla ein junidag. Ørnulf ligg nokre famner lenger framme. Og ut til styrbord heng ein firkanta duk frå Dalsfjorden.

Tradisjonelle bruksbåtar er ofte som utsøkt kunstverk å så på. Det er kunst og fagarbeid som er utført. Bak utforminga av dei elegante linjene ligg mykje kunnskap og dyktig handverk, - men ofte og spekulasjonar og vridne problem.  Botnborda ser m.a. absolutt vridne ut. Frå om lag horisontalt-liggande midt i båten,  er dei nermast vertikale der dei vert festa til stamn og stemne.

Kan hende vert situasjonen så kritisk at mastra må over bord.  Då er sjø og vind så harde at båten ikkje ber seglfille. Det tek slik tak i snaue riggen, når båten er oppe på båretoppane, at båten kan verte kolvd.

Under hardsegling hende det at ottringen vart fylt meir enn dei kunne klare å ause ut, sjølv om dei brukte både ausskjera, sjøskrina, og anna dei rådde over.

Det var då stor fare for at båten, med seglsteinen inni, ville sekke.

Orde sned (uttalt; snid, sne) tyder; på skrå, skråande. Nemninga snedbetning viser til måten botnborda skrår. Dei fleste norske bruksbåtane er bygde med heile bordgangar; Bordet går samanhengande i heile båten si lengde.